عوامل موثر بر نرخ ارز

عوامل موثر بر نرخ ارز


یکی از بازارهای خبرساز در کشور بازار ارز می باشد که با نوسانات زیادی همراه می باشد و تغییرات نرخ ارز در آن بر نرخ دیگر بازارها نیز تاثیر می گذارد. عوامل مختلفی بر نرخ ارز و نوسانات آن تاثیرگذار هستند که برخی عادی و برخی غیر عادی، برخی داخلی و برخی نیز خارجی می باشند که باعث نوسان و تغییر قیمت ارز می شوند.

از گذشته تا کنون نوسانات نرخ ارز وجود داشته و در برهه های مختلف میزان این نوسان کم و زیاد شده است. در بعضی موارد این نوسانات شدید شده و بازار ارز را ملتهب کرده و در برخی دوره ها نوسانات کم بوده و بازار در آرامش به سر می برده است. اما سوال مهم این است که آیا این نوسانات نرخ ارز طبیعی هستند و این که چه عواملی در ایجاد این نوسانات دست دارند.

تاثیر قیمت نفت بر نرخ ارز

هماطور که می دانید صادرات اصلی کشور نفت است و معامله نفت نیز با ارزهای بین المللی انجام می شود که دلار اصلی ترین آنها می باشد. بنابراین عمده ترین منبع درآمدهای ارزی کشور همین نفت می باشد که با دلار انجام می شود. تغییرات ناشی از قیمت نفت در دریافت ارزهای خارجی موثر است و با کاهش قیمت نفت یا کاهش تقاضای آن درآمد دلار کشور نیز کاهش می یابد. هرچه فروش نفت بیشتر باشد درآمد ارزی کشور نیز بیشتر خواهد بود و هرچه قیمت نفت بالاتر برود دریافت ارز خارجی نیز بیشتر خواهد شد.

عوامل خارجی موثر بر نرخ ارز

همچنین عوامل خارجی نیز تاثیر زیادی در نرخ ارز داخلی دارند. به عنوان مثال سیاست های دولت آمریکا در تغییرات نرخ ارز تاثیر گذار است. سیاست های داخلی آمریکا، فدرال رزرو، بورس وال استریت و به طور کلی اقتصاد آمریکا باعث تغییرات ارزش دلار می شود که نتیجه آن تغییرات نرخ ارز در داخل می باشد. همچنین تغییرات قیمت جهانی طلا، قیمت برخی بورس های جهانی، نرخ ارز دیگر کشورها و بعضی سیاست های جهانی در تغییر نرخ ارز کشور تاثیر گذار است. 

نرخ دلار در کشورهای همسایه نیز در نرخ ارز داخلی تاثیر گذار است. افزایش قیمت دلار در عراق و ترکیه می تواند باعث روانه شدن ارز به سمت این دو کشور شود و باعث کمبود ارز و کاهش عرضه در داخل شود  و همین نرخ دلار را افزایش می دهد.

نرخ ارز و عوامل داخلی

علاوه بر عوامل خارجی عوامل داخلی نیز تاثیر زیادی بر نوسان نرخ دلار در کشور دارند. سیاست های داخلی کشور، اقتصاد داخلی، تولید، صادرات و واردات، قیمت طلا و سکه، شاخص بورس و سیاست های دولت از جمله عواملی هستند که باعث تغییر قیمت ارز می شوند. همچنین عوامل روانی نیز تاثیر زیادی در تغییرات قیمت ها دارند. به عنوان مثال وقتی به مردم القا می شود که قیمت ارز در حال افزایش است باعث می شود مردم برای دریافت سود سرمایه خود را صرف خرید دلار کنند و همین قیمت دلار را افزایش می دهد.

رابطه کسری بودجه دولت و نرخ ارز

دیگر عامل مهم موثر در قیمت ارز کسری بودجه دولت می باشد که تاثیر زیادی در قیمت دلار دارد. وقتی دولت کسری داشته باشد برای جبران آن چند راه وجود دارد. یک روش این است که از بانک مرکزی قرض بگیرید که این موضوع باعث افزایش پایه پولی کشور شده و نتیجه آن افزایش تورم و افزایش نرخ ارز است. روش دیگر افزایش قیمت حامل های انرژی است که این موضوع نیز باعث افزایش تورم و کاهش ارزش ریال کشور در مقابل دلار می شود و طبعا ارزش دلار و ارز را بالا خواهد برد. روش های دیگری نیز وجود دارد که هر یک از این روش ها به نوعی باعث افزایش قیمت دلار می شود.

بانک برای برای حل مشکل ارز و نوسانات آن سیاست هایی را مد نظر دارد که امید است با انجام این سیاست ها بازار ارز عادی شود و تک نرخی شدن دلار نیز تحقق یابد. همچنین با راه اندازی بورس ارز می توان تا حد زیادی نوسانات نرخ ارز را کاهش داد و قیمت ارز را در کشور منطقی تر کرد. شفاف سازی نرخ ارز در گرو تک نرخی شدن ارز و راه اندازی بورس ارز می باشد.